Kynsligur harðskapur og reproduktiv rættindi

Kunning um kynsligan harðskap og reproduktiv rættindi í vesturnorðri.

Danmark

Tað eru ein røð av lógum, sum viðgerða ójavnað millum kynini í Danmark. Hóast hesi avrik er harðskapur móti kvinnum í Danmark er harðskapur móti kvinnum í Danmark, eins og í øðrum støðum í Evropa, framvegis ein stórur trupulleiki, sum hevur tørv á uppmerksemi.

Niðanfyri er tilfar, ið greiðir frá kynsligum harðskapi og reproduktivum rættindum í Danmark.

Fatan hjá ungum av samtykki og mørkum í kynslgum sambandum, Thea Gregersen, Anne Windolf-Nielsen og Marie Haarmark Nielsen. Sex & Samfund. 2021. På dansk.
Frágreiðing hjá Sex og samfund um fatanir hjá ungum av samtykki og mørkum í kynsligum sambondum.

Danner. Á donskum.
Leinkja til greinginar og frágreiðingar frá Danner, sum er eitn kreppu- og vitanarsentur, sum stríðist fyri einum heimi uttan harðskap móti kvinnum og børnum.

Harðskapur í LGBT+ parløgum. Upplivingar av harðskapi í parlagi og royndir við stuðulstilboðum. Helle Max Martin, Josefine Frøslev-Thomsen and Juliane Birkedal Poulsen. Vive. 2022. Á donskum.
Greining av harðskapi í LGBT+ parløgum hjá VIVE.

Føroyar

Lítil vitan er um harðskap í Føroyum, og fyri at basa hesum, er víðfevnd verkætlan sett í gongd við einari heildarætlanin um harðskap í parløgum og nærsambondum 2023-2028. Tað verður arbeitt við 20 ymiskum átøkum at styrkja og menna harðskapsøkið í Føroyum. Reproduktivi rættindini eru avmarkaði, við tí at abort bert er loyvd undir trimum umstøðum: um lív og heilsa hjá kvinnuni er í vanda, um kvinnan er neyðtikin ella um fostrið er álvarsliga sjúkt. Seinastu árini hava feministiskir felagsskapir arbeitt fyri fríari fosturtøku.

Niðanfyri er tilfar, ið greiðir frá kynsligum harðskapi og reproduktivum rættindum í Føroyum.

“Kanning um harðskap”. Løgmansskrivstovan. 2021. Á føroyskum. 
Kanning um harðskap í Føroyum frá 2021 frá Løgmansskrivstovuni.

“Harðskapur í parlagi og nærsambondum”. Vinnumálaráðið, Almannamálaráðið, Innlendismálaráðið og Heilsumálaráðið. 2011. Á føroyskum.
Kanning av harðskapi í parlagi og nærsambondum í Føroyum, útgivin í 2011.

Kvinnuhúsið. Á føroyskum og enskum.
Heimasíða hjá Kvinnuhúsinum, har kvinnur kunnu leita sær hjálp til sín og børnini alt samdøgrið.

“Autonomy’s double bind. The rhetorical intersection of geopolitics and biopolitics in Danish media coverage of Faroese abortion rights”, PhD ritgerð hjá Turið Nolsøe, Københavns Universitet. 2023. Á enskum.
PhD ritgerð um, hvussu danskir miðlar lýsa føroysk abortrættindi við støði í geopolitikki og biopolitikki.

“Reproductive manoeuvring: An ethnographic study about women’s abortion and other reproductive experiences in the Faroe Islands”, PhD ritgerð hjá Turið Hermansdóttir, Aarhus Universitet. 2023. Á enskum. 
PhD ritgerð, sum er ein etnografisk kanning av abortum hjá kvinnum og øðrum reproduktivum upplivingum í Føroyum.

Grønland

Niðanfyri er tilfar, ið greiðir frá kynsligum harðskapi og reproduktivum rættindum í Grønlandi.

Vold og seksuelle overgreb i Grønland. Et notat baseret på befolkningsundersøgelserne i Grønland. Christina Viskum, Lytken Larsen and Peter Bjerregaard. Statens Institut for Folkesundhed, 2019. Á donskum. 
Ein frágreiðing frá Heilsugranskingarstovninum í Grønlandi um kynslig álop og likamligt harðskap í Grønlandi.

Human Rights in Focus. Report to Inatsiartut 2022-2023. Danish Institute for Human Rights, 2023. Á enskum, donskum og grønlendskum. 
Ein 2023-frágreiðing frá Danska Mannarættindastovninum til Løgtingið í Grønlandi, Inatsisartut, um støðuna hjá mannarættindum og kvinnurættindum í Grønlandi, við millum annað kynsbaseraðum harðskapi og burðarrættindum.

Spiralkampagnen (podcast). DR. Á donskum. 
Ein kannandi frágreiðing um “spíralherferðina”, har danskir læknar í Grønlandi settu spiralar í upp til helvtina av grønlendskum kvinnum og gentum í burðarførum aldri frá síðst í 1960-árunum til mitt í 1970-árunum, mangan tilsynelatandi uttan samtykki.

Speaking up for women in Greenland spiral-case: “We were frozen in our bodies for decades”. UNRIC, 2024. Á enskum. 
Grein útgivin í UNRIC, Regionala Upplýsingarstovuni hjá ST fyri Vesturevropa, um “spíralherferðina” í Grønlandi og eitt samrøðu við Naja Lyberth, eitt offur fyri herferðini.

Ísland

Nýggjar kanningar vísa, at umleið 40% av kvinnum í Íslandi hava verið fyri kropsligum og/ella seksuellum harðskapi, og 32% hava verið fyri seksuellum ágangi á arbeiðsplássinum. Kvinnur hava rætt til at enda sína viðgongu fram til endan 22. viku eftir umbøn.

Niðanfyri er tilfar, ið greiðir frá kynsligum harðskapi og reproduktivum rættindum í Íslandi

“Risk factors for workplace sexual harassment and violence among a national cohort of women in Iceland: a crosssectional study”. Svava Dogg Jonsdottir, Arna Hauksdottir, Thor Aspelund, Johanna Jakobsdottir, Harpa Runarsdottir, Berglind Gudmundsdottir, Gunnar Tomasson, Unnur Anna Valdimarsdottir, Thorhildur Halldorsdottir, Edda Bjork Thordardottir. Lancet, 2022. Á enskum.
Grein í Lancet, sum lýsir seksuellan ágang og harðskap á arbeiðsplássinum í Íslandi.

Government Actions against Gender-based and Sexual Violence and Harassment 2020-2023. Stjórnarráðið í Íslandi, 2024. Á enskum.
Ætlan frá Stjórnini í Íslandi at arbeiða við kynsligum og seksuellum harðskapi í Íslandi

GREVIO Baseline Evaluation Report Iceland. The Council of Europe, 2022. Á enskum.
Evalueringsrapporten fra Island fra gruppen af eksperter mod vold mod kvinder og vold i hjemmet (GREVIO), som overvåger landenes overholdelse af Istanbul-konventionen.

Policy Brief om Islands plan for at eliminere kønsbaseret vold inden 2026. Forsætisráðharraskrivstovan og Uttanríkismálaráðið, 2021. Á enskum.
Eitt skjal, sum lýsir 23 tilsagnir frá stjórnini í Íslandi um at enda øll sløg av kynsligum og seksuellum harðskapi, sum ein part av framtakinum Generation Equality Forum.

A Global Milestone: Why Iceland’s 2019 Law on the Termination of Pregnancy is one of the most Progressive Abortion Laws in the World. Silja Bára Ómarsdóttir. Verfassungsblog, 2023. Á enskum.
Ein grein um søguna hjá abort í Íslandi og galdandi abortlógina.